اگر درسایت ثبت نام نکرده اید و این اولین بازدید شماست ، برای عضویت در سایت سرزمین دریا وکویر و بهرمندی از امکانات آن اینجا کلیک کنید.
در ساختن بزرگترین پایگاه داده از استان سهیم شویم و مطالب ارزشمند خود را با دیگران به اشتراک بگذاریم.
ورود*    عضويت *    


آخرين بازديد شما:
امروز سه شنبه 11 شهریور 1393, 1:48 am
مشاهده پست هاي بدون جواب
نمايش مبحث هاي فعال



پاسخ به مبحث  [ 2 پست ] - دانلود کل مبحث به صورت PDF
نويسنده پيغام
 موضوع پست: نکاتی ازنقش پنهان زن درگستره تاریخ بلوچستان
پست خوانده نشدهارسال شده در: جمعه 26 اسفند 1390, 4:08 pm 
آفلاين
★★★ نورچشمی ★★★
★★★ نورچشمی ★★★

تاريخ عضويت: شنبه 21 آبان 1390, 2:08 pm
پست ها : 26


تقدیراز دوستان : 0 بار
تقدیر شده: 47 بار


جنسیت: آقا



دوستان زیر از این پست مفید
وجالب تشکر کرده اند:
4z4, Admin, behzad, matashfaraz


نکاتی از نقش پنهان زن در گستره پنج قرن تاریخ عشایر بلوچ «از چاکر خان تا رضا خان»
محمدسعیدجانب اللهی

در جامعه عشایر بلوچ زن به نحو چشم گیری از حقوق مساوی با مرد برخوردار است و به قول معروف: «زن چه در کشت و کشتار و چه در کشت و کشتار و چه در خانه و چه در انجمن با مرد بلوچ همراه است».
زن در فرهنگ بلوچ حرمت تابو گونه دارد، بی احترامی به او یک گناه معمولی نیست، که بتوان احیاناً با توبه و استغفار از عواقب آن رهایی یافت، در قاموس مرد بلوچ، بی حرمتی به زن نحسی می آورد، نحوستی که هیچ چیز جلودار تقاص آن نیست، به این دلیل بلوچهای یاغی در ایلغار و شبیخون‌هایی که به روستاها و طوایف مختلف داشتند، هر نوع ظلم و ستم و کشت و کشتاری را جایز می‌دانستند ولی در مرام آنها حمله به زن قدغن بود. این ممنوعیت یک ریشه اعتقادی داشت، کسی جرأت نمی کرد به زن حمله کند، از ترس اینکه مبادا یک دست غیبی انتقام زن را از او بگیرد.
زن همچنین در یکی از معتبرترین پیمان‌های بلوچ یعنی «میار» پایگاه ویژه‌ای دارد، حتی حجاب اوجان پناه بی پناهان می باشد، کسی که می‌خواهد برای رهایی از ستم شخصی خود را پناه شخص زورمندی قرار دهد کافی است به او بگوید: من «میار» چادر زنت هستم، دیگر آن شخص تا پای جان از او حمایت خواهد کرد.
با این حال در پاره‌ای از قانونمندی‌های درون ایلی حقوق زن نادیده گرفته می شود، مثلا در خون بست به‌طوری که بعد خواهیم گفت، زن بی آنکه گناهی داشته باشد محکوم است وقتی مردی از طایفه‌ای بنا به‌هر عللی فردی از طایفه‌ی دیگر را به قتل می‌رساند، با ارتکاب این دو جنایت بین دو طایفه اختلاف می‌اندازد. برای رفع خصومت و پیش گیری از انتقام گیری و خون ریزی‌های ممتد، زن وجه‌المصالحه قرار می‌گیرد و به عنوان بخشی از خون بهای مقتول مثل یک گروگان به خانه‌ی شوهری از طایفه‌ی متخاصم می رود، در آن خانه عمری به تاوان جنایتی که دیگری مرتکب شده است سرکوفت می‌خورد و شکنجه می شود، و حال آنکه مرد تقریباً عقوبتی نمی‌بیند وتنبیه او تنها همان ننگی است که برایش باقی می ماند، ننگ به خون بست رفتن خواهر یا دختری از طایفه اش به سبب خونی که او ریخته است. زن اما در صحنه سیاست نردبان ترقی مرد است، بعد خواهیم گفت که بزرگان بلوچ بزرگی را بیشتر از قبل زن یا مادر خود دارند.
بنابر آنچه در حماسه‌ها و تاریخ شفاهی بلوچ مشهود است، مصالح جامعه ارزش‌های اخلاقی بلوچ را نسبت به زن تعیین می‌کند، حماسه‌های بلوچ پر است از سرنوشت زنان گمنامی که تاریخ ساز واقعی بلوچ بوده‌اند، در هر بخش جای پای زن دیده می شود، آن چنان که گویی زنان سرنوشت بلوچ را قلم زده‌اند.
حماسه‌ها زاییده‌ی قانونمندی‌های درون ایلی هستند که نهادهای عشایری ضامن اجرای آن می‌باشند، قانونمندی این نهادها یک جا بنا به مصلحت طایفه و ایل حقی را به زن می‌دهد و در جای دیگر بنا به‌همین مصلحت حقی را از او سلب می‌کند. لذا برای شناخت پایگاه اجتماعی و سیاسی زن بلوچ مطالعه حماسه‌ها و قانونمندی نهادهای عشایر ضرورت دارد. تحقیق حاضر بررسی مجملی از این دیدگاه است که تفصیل آن به‌زمانی و تحقیقی بایسته تر نیاز دارد.
الف: نگاهی به معروف‌ترین حماسه‌های بلوچ در رابطه با زن:
1- چاکروگوهرام: همایون شاه
دومین پادشاه سلسله گورکانیان هند از شیر شاه سوری سر سلسله دودمان افاغنه شکست می‌خورد از شاه طهماسب صفوی برای بازگرداندن تاج و تختش کمک می‌خواهد، شاه به حاکم سیستان دستور می‌دهد به کمک طوایف بلوچ لشکری فراهم نموده او را در این هدف کمک کنند. معروف‌ترین طوایف بلوچ در این زمان رند ولاشار بودند. رئیس رندها میر چاکر و رئیس لاشاری‌ها میر گواهرم بود این دو طایفه در جنگی که به‌همین منظور با پادشاه هند در می‌گیرد شرکت می‌کنند، خواهر بزرگ میر چاکر خان بنام بادطری( بدری) که زن شجاع و شمشیر زن ماهری بوده است موفق می شود پادشاه دهلی را دستگیر کند و به همایون شاه تحویل دهد، به پاس این خدمات است که همایون شاه پس از جلوس مجدد بر تخت و تاج، سرزمین‌های وسیعی از مناطق سند، بلوچستان و پنجاب را به سران دو طایفه رند ولاشاری می‌بخشد. طوایف رند و لاشاری سال‌ها در کمال صلح و صفا کنار هم و در جوار سایر طوایف به زندگی دامداری خود مشغول بوده‌اند
تا اینکه: بیوه زن دامدار و ثروتمندی به نام گوهر، که در منطقه لاشاری و در همسایگی سرکرده آنها میر گواهرام خان می‌زیسته است. ، تقاضای ازدواج میر گواهرام خان را رد می کند و به چاکر خان که او نیز خواستگارش بود پناه می برد (مسعودیه، ص 10 و 5 ، ورث ، ص
XXII )
این امر موجب آزردگی میرگواهرام از چاکر شدکه یک سلسله مسایل دیگر آن‌را تشدید کرد و بالاخره دو طایفه‌ی دوست و برادر مقابل یکدیگر صف کشیدند، سی سال با هم جنگیدید تا بساط یکدیگر را از هم پاشیدند.
2- حماسه میر قنبر:
یکی از معروف‌ترین و محبوب‌ترین قهرمانان بلوچستان که شعر او بر سر زبان بلوچها است و نامش را عزیز می دارند میر قنبر است (برقعی، ص 10) وقتی روستایش توسط مهراب خان نارویی مورد حمله قرار گرفت و جمعی از زنان و دختران روستا به اسارت برده شدند، مردم برای نجات اسرا از وی استمداد نمودند، او با آنکه تازه ازدواج کرده بود، همسر خود را طلاق داد و به تشویق مادرش با جمعی ازجوانان به تعقیب مهراب پرداخت، با او جنگید تا به قتل رسید اما قبل از مرگ موفق به نجات اسرا شد.
نکته مهم تشویق مادر قنبر است که به او می گوید: «تو ای پسرم، هر گاه به این جنگ تن در ندهی شیر من حلال تو نخواهد بود و مادرت علف هرزه‌ای بیش پرورش نداده است. ولی اگر مردانه بجنگی و شهید شوی، من لباس عروسی به تن خواهم کرد و با وجود کهولت سن همانند نو عروسی برای تو جشن خواهم گرفت، ای پسرم تو روزی خواهی مرد، اما چه سعادتی بهتر از این که درراه آزادی خلق اسیر در چنگال غارتگران شهید شوی.
حماسه دادشاه:
علیخان پسر نقدی خان نوه بانوگراناز دختر سردار خان شیرانی بود که ایوب خان عموزاده خود را به سبب اینکه گرایش بیشتری به لاشاری ها نشان می‌داد، باصلاح دید سعید خان شیرانی به قتل رسانید، کمال پدر دادشاه که رئیس طایفه‌ی خود و ا زطرفداران ایوب و پدرش خان شیرانی بود از این موضوع رنجیده خاطر شد، دادشاه نیز به تبع پدر گرایش بیشتری به ایوب خان داشت لذا پیشنهاد خواهر ایوب خان را برای گرفتن انتقام پذیرفت. امابا تاثیر پذیری از باوری که بلوچ نسبت به حرمت خان و سردار طایفه دارد، حاضر به کشتن علیخان نشد، از طرفی عبد النبی «کوتوال» ( 2) علیخان، دادشاه و پدرش را تحت فشار گذاشت تا مالیات کوه سفید که تاکنون به اسلام خان و پسرش ایوب خان می پرداختند به علیخان بپردازند، دادشاه به عذر اینکه تفنگدار خان است و باید از پرداخت مالیات معاف باشد از دستور عبدالنبی سرپیچی کرد. عبدالنبی برای تنبیه دادشاه تصمیم گرفت از وی هتک حرمت کند ، لذا لالک پسر عموی دادشاه را تحریک کرد که شبانگاه خود را به خوابگاه دادشاه نزدیک نموده وانمود سازد که با همسر او رابطه دارد، دادشاه در این صحنه سازی فریب خورده، نخست همسر بی‌گناه خود را به گمان خیانت به قتل رسانیده و لالک را که از ترس انتقام به شیخ نشینهای خلیج فرار کرده بود تا مسقط تعقیب و او را هم به قتل رسانید، سپس برای فرار از صدمه عبدالنبی و عقوبت علیخان در کوه سفید پناه گرفت، کوه سفید دنباله رشته کوههای جبال بارز است که از کرمان تا مرز پاکستان امتداد دارد، و چون دیواری بین بنت و فنوج حایل است، دادشاه در طول مبارزات خود با استفاده از این سنگر طبیعی گاه به فنوج و زمانی به روستاهای اطراف بنت حمله می‌کرد و به طرفداران عبدالنبی و علیخان ضربه وارد می‌ساخت، تا اینکه تصادفاً چند آمریکایی را که از کارمندان اصل چهار بودند در تنگ سرحد به قتل رسانید، این حادثه موجب شد که رژیم پهلوی نیروی نظامی و خوانین محلی را برای سرکوب دادشاه تحت فشار قرار دهد.
دادشاه «میار» (1) مهیم خان سردار طایفه‌ی لاشاری بود که با شیرانی‌ها مخالفت داشت، مهیم خان وقتی تحت فشار رژیم قرار گرفت، بالاخره حاضر شد بر خلاف سنت بلوچ «میار» خود را بشکند و برای تسلیم نمودن دادشاه با او وارد مذاکره شود، اما در صحنه‌ی مذاکره اتفاقات غیر منتظره‌ای پیش آمد که به درگیری طرفین منجر شد، در این درگیری دادشاه و برادرش، مهیم خان و 7 نفر از همراهانش کشته شدند.
به این ترتیب دادشاه بعد از 14 سال مقاومت به‌دست تنها حامی و پشتیبان خود مهیم خان به قتل رسید ولی هنوز پس از گذشت سال‌ها شخصیت دادشاه و انگیزه یاغی‌گری او در پرده‌ی ابهام باقی مانده است، گروهی او را حامی ضعفا و طرفدار ستمدیدگان می‌دانند و برخی وی را یاغی و متجاوزی می‌خوانند که مخالفین خود را با بیرحمی سرکوب می‌کرد و حربه‌ی خانی بود علیه خان دیگر، با این حال دادشاه تنها فریادی بود از حلقوم طبقه ستمکش بلوچ و بر خلاف دیگر قهرمانان حماسی این قوم خان و میرزاده نبود، شاید نقطه‌ی ابهامی که بر قهرمان بودنش سایه افکنده ناشی از همین پایگاه اجتماعی او باشد.
قانونمندی درون ایلی بلوچ در رابطه با زن:
1- نقش زن در ممانعت از تهاجمات قبیله ای:
درعرف عشایربلوچ جسارت به حجاب و حریم زن از جانب هر کس که بود بخشیده نمی‌شد و مجرم مهدورالدم بود، اگر روسری زنی را بر می‌داشتند در حکم قتل او بود. حتی اگر کسی سهواً مرتکب چنین عملی می شد، قابل بخشش نبود، معمرین موردی را شاهد می آورند که در زمان علیخان سربندی سیستان اتفاق افتاده است. یک روز در سکوهه وقتی پسر سردار شاهقلی خان یکی از بزرگان طایفه سربندی به سرچشمه رفت که اسب خود را آب بدهد، بی آنکه متوجه باشد، اسب روی چادر دختری پا گذاشت و چادر از سر دختر افتاد، وی موضوع را با پدر خود میر غلامعلی خان در میان گذاشت و او به علیخان رئیس طایفه شکایت کرد، علیخان نخست به شاهقلی خان حکم کرد که پسر خود را به علت هتک حرمت دختر بکشد ولی با میانجی گری ریش سفیدان رضایت داد که آن دختر را به عقد پسر مجرم در آورند.
حتی غارتگران حریم زن را محترم می شمردند و در تهاجمات و غارتگری‌های خود به خانه و چادر محل سکونت زن حمله نمی‌کردند، به داخل چادر یا حیاط تیر نمی‌انداختند که مبادا زنی یا دختری کشته شود، این گروه حتی اگر با طایفه‌ی مورد حمله خود دشمنی وخصومت هم داشتند موقع حمله به روستا"هلک" (3) و"خیل" ( 4)آن‌ها زنی بر سر راه می نشست و به اصطلاح «میار چادر» می‌کرد ( یعنی می نشست و چادر خود را بر سر آن‌ها می گسترانید) از حمله خودداری می‌کردند در اختلافات طایفه‌ای نیز اگر زنی به عذر خواهی می‌آمد، گناه دشمن بخشیده می‌شد. مرد با استفاده از امتیازات زن، ذخیره‌ی خانواده را به طلا و نقره تبدیل می‌کرد و به زن می‌داد و او به‌عنوان زینت بر سر و لباس خود می‌آویخت هر وقت طایفه غارت می شد، آن‌ها را سا‌لم از معرکه به در می‌برد و در کالبد بی روح و رمق هزیمتیان جانی تازه می‌دمید.و گاه زن اسناد و مدارک گران‌بها را به این طریق از گزند حوادث نجات می‌داد، چنانکه در زمان ناصرالدین شاه وقتی میر مبارز رئیس طایفه‌ی کلانتری سیستان به سبب مخالفتی که با تاج محمد خان سربندی داشت مورد حمله قرار می‌گیرد و با پنجهزار سوار به بنحار محل اقامت او حمله می‌شود و اموال کلانتر را به تاراج می‌برند، چهار همسر او که می‌دانستند زنان مورد بازرسی بدنی قرار نمی‌گیرند، جواهرات خود را بر می‌دارند و فرار می‌کنند، فقط یک زن بنام بی بی سازن به جای جواهرات اسناد را در زیر چادر خود مخفی و فرار می‌کند.
ب- سوگند زن طلاق:بلوچ در دو چیز شهره است : قول بلوچی‌وسوگند زن طلاقکه یکی از قسم‌های بی برو برگشت بلوچ است، وقتی بلوچی این سوگند را به زبان بیاورد، برای وفای به عهد تا پای جان می‌ایستد. در غیر اینصورت زن را بر خود حرام می‌داند، شیوه‌ی سوگند به این طریق است که می‌گوید: «زنم طلاق اگر فلان کار را نکنم» اگر از انجام سوگند عاجز ماند، مراسم زن طلاق را اجرا می‌کند یعنی سه عدد سنگ کوچک را بر می‌دارد و یکی یکی پشت سر خود

می اندازد و می گوید زنم طلاق، به‌هیمن سادگی زن خود را طلاق می‌دهد و برای فرار از این خواری و زبونی خانه و دیار خود را ترک می‌کند و دیگر به ایل و قبیله خود بر نمی‌گردد. این رسم احتمالاً از اعراب اقتباس شده است، برای اولین بار «سنان بن سلمه که از طرف معاویه امارت سند و مکران داشت، سپاهیان خود را به سوگند زن طلاق واداشت».
غم انگیزترین واقعه‌ی تاریخی که با این سوگند صورت وقوع یافت. قضیه حبیب‌اله خان و بلوچ‌های نارویی است، حبیب‌اله خان امیر توپخانه در زمان محمد شاه قاجار بود و در سال 1257 ه. برای دستگیری آقا خان محلاتی به بمپور آمد، قلعه‌ی بمپور را تصرف کرد و جمعی از نارویی‌ها را با خانواده‌اشان به اسارت گرفت و در قلعه محبوس کرد، روزی که وی به شکار رفته بود، در غیاب او یکی از سربازان به زنی اسیر قصد تجاوز کرد، بلوچها از نیت او آگاه شدند، همگی سوگند زن طلاق خوردند که انتقام بگیرند، به این نیت نخست تمام زنان و دختران خود را کشتند و سپس به سربازان دولتی حمله کردند، در این واقعه عده زیادی از هر دو طرف به قتل رسیدند و جمع کثیری از زنان و دختران بلوچ اسیر و به رسم کنیزی فروخته شدند. که بعدها محمد شاه از ترس وخامت اوضاع دستور باز خرید و آزادی آن‌ها را داد.
3- قصاص و خون بست: خون بست یک قانونمندی درون ایلی است که تمام ایلات و عشایر به انحاء مختلف بدان عمل می‌کنند زمانی که هنوز قانون مدونی وجود نداشت جوامع اولیه به تجربه دریافتند که برای صیانت نسل خود محتاج به ضوابط ومقررات معینی هستند، قصاص از جمله قدیمی ترین مقررات وضع شده از طرف جوامع اولیه است، قصاص یک عامل بازدارنده برای قتل‌ها و کشتارهای بی‌رویه و بی دلیل است، به قول جان ناس در همین رسم انتقام جویی و قاعده‌ی قصاص بود که در نزد طوایف عرب یک گونه امنیت و نظم نسبی ایجاد کرده بود (جان ناس، ص 336)
در جامعه‌ی عشایری اعضاء هر طایفه بعنوان عضو واحد محسوب می‌شوند. بنابراین مسئولیت یک قتل بر گردن همه‌ی اعضاء یک طایفه است، به این دلیل در مواردی که قاتل پس از ارتکاب جرم متواری شود شخص دیگری از طایفه‌اش توسط کسانی از خانواده یا طایفه‌ی مقتول قصاص می‌شود، مثلاً در طوایف ترکمن «وقتی قتلی اتفاق می‌افتاد و قاتل و مقتول نسبت به یکدیگر «ایل» (آیرونز ص 138) بودند حق انتقام به هفت پشت پدری محدود می‌شد و حق خونخواهی در بین کسانی که با یکدیگر «ایل» بودند محدود به کسانی می‌شد که با مقتول قان دوشر (همان ص 58) بودند و هدف‌های مناسب برای انتقام محدود به خود قاتل و افراد"قان دوشر"( 5) با او بود، در بیشتر موارد تنها خویشاوندان بسیار نزدیک‌تر قاتل و مقتول درگیر مخاصمات خونین می‌شدند، هر چند که «قان دوشرهای» دیگر نیز بالقوه امکان درگیر شدن داشتند. مناسبترین هدف انتقام خونخواهان مقتول اول از همه خود قاتل و خویشان بلافصل وی بودند، یک قتل که به خونخواهی انجام می‌گرفت طلب خونی را تصفیه می‌کرد و امکان برقراری مجدد مناسبات دوستانه میان دو گروه را به وجود می‌آورد... بجز در موارد غیر عمد از خون بها تصفیه طلب خونی استفاده نمی شد و تنها راه حل، قتل انتقامی بود. (همان، 9-158) شیوه‌ی قصاص در ایلات بختیاری را نویسنده کتاب"بخدا می‌کشم هر کس که کشتم"با یک داستان تراژدی گونه تشریح می‌کند: «الله قلی جوانی که به سرپرستی یکی از خوانین به نام داود خان بزرگ شده است، تصادفاً از عده‌ای ناشناس می شنود که داود خان دایی او «تن بر» را به قصاص خون برادرش کشته است. بیست سال از این قتل می‌گذرد و الله قلی با وجود اینکه به قول خودش « همانقدر که تن بر برای او «پدری» کرد مگر داود خان دو چندان نکرده بود و هنوز نمی‌کرد از یک فامیل هم که بودند» (حیدری، ص 15) تصمیم می‌گیرد داود خان را بکشد. بخصوص که در مبارزه با خود بر سر این تصمیم گیری، ناگهان برایش «فکری پیش آمد که جگرش آتش گرفت، حالا همه خیال میکنن که من تا حالا میدونستم و هیچی نگفته‌ام ». (همان ص 22) و الله قلی داود خان را که به خوبی او را بزرگ کرده بود و زندگی مرفهی برایش تهیه دیده بود به قصاص دایی خود می‌کشد، داود خان هم «تن بر» را به قصاص برادر خود محمود خان کشته بود، یعنی که قصاص را با قصاص دیگر پاسخ گفتند. اما این قصاص نیست، انتقام کشی است و اگر استمرار یابد کار به خون‌ریزی‌های بزرگ می‌کشد، لذا در موارد مشابه برای اینکه کار بدین پایه نکشد، بزرگان و ریش سفیدان پیشقدم می‌شوند، و با"خون بست"قضیه را فیصله می دهند. « در ایل بختیاری حفظ وحدت طوایف و در مجموع خود ایل، با قانون «خون بست» واقعیت
می‌یابد و با دادن یک دختر از خانواده‌ی قاتل به خانواده‌ی مقتول پیوند خویشاوندی به وجود می‌آید و اختلافات حل می‌شود و وحدت ایل حفظ می گردد. در طوایف بلوچ اما به یک دختر بسنده نمی‌شود، بلکه به‌حسب مورد 2 تا چهار دختر باید از خانواده‌ی قاتل به ازدواج مردانی از طایفه‌ی مقتول در آیند. تنها ارفاقی که در این مورد اعمال می‌شود این است که دختران از یک خانواده انتخاب نمی شوند.
خون بست در عشایر بلوچ :
الف- شرایط خون بست :در طوایف بلوچ دخترانی که برای خون بست در نظر گرفته می‌شوند"زن سر خون"نام دارند و باید در مرحله‌ی اول با پسر برادر یا برادرزاده در غیر اینصورت با پسری از خویشاوندان یا طایفه‌ی مقتول ازدواج کنند. طبیعی است که در چنین شرایطی هر نوع حق انتخاب از آنان سلب می‌شود حتی پیش می‌آید که مرد مسن دختر جوانی را به‌عنوان خون بست مطالبه کند. دختری که برای خون بست انتخاب می شود جهیزیه و مهریه ندارد، برای عقد او هیچ جشن و سروری در کار نیست، در همان شب مصالحه هر داماد به خانه‌ی پدر زن می رود پس از عقد سه روز در خانه می‌ماند، و بعد دختر را با خود می برد. در قدیم اگر تعداد خون به 7 می رسید، یعنی یک یا چند نفر از یک طایفه 7 نفر از طایفه‌ی دیگر را به قتل می‌رسانید دختر سردار برای خون بست انتخاب می‌شد و این بزرگترین تنبیه برای قاتل و طایفه‌اش بود، ( 6 ) به‌همین دلیل کسی به یاد نمی آورد که سردار دختر خودرا به عنوان خون بست به عقد کسی در آورده باشد. مگر در رده‌های بالا مثل موردی که در جنگ‌های بین شاه کامران و محمد رضا خان سربندی وقوع یافت. محمد رضا خان پس از مصالحه دختر برادر خود را به عقد یار محمد خان وزیر شاه کامران داد.
ب- موارد تشدید جرم :
چنانچه قاتل در هنگام ارتکاب قتل به‌یکی از جرایم زیر دست بزند، جرم او قتل تازه ای محسوب می شود.
1- اگر به جسد مقتول تیر یا ضربه کارد و شمشیر بزند.
2. اگر در بستر کسی را به قتل برساند.
3. اگر نسبت به مقتول هتک حرمت کند (مثلا به لباس مخصوصاً به شلوار او دست بزند) یا جسد مقتول را در جای نا مناسبی بیندازد که در معرض حمله‌ی حیوانات باشد (به‌همین دلیل اگر یک نفر کسی را دور از انظار می‌کشت، محل جسد را به خانواده‌ی او نشان می‌داد یا اگر در بیابان بود خودش او را دفن می‌کرد. در مورد قتل زن جرم بمراتب شدیدتر و گاه نابخشودنی است. نفس عمل جرم را تشدید می‌کند، لذا قتل زن سه خون محسوب می شود.
درمورد زن گذشته از برداشتن روسری یا چادر که درپیش گفتیم ، سیلی زدن به او، آسیب رساندن به‌دست اوحتی اگر منجر به قتل زن نشود در حکم یک قتل است.
ج- معیارهای تعیین خون بها:
1- خون بها به نسبت منزلت اجتماعی افراد تعیین می شود، هر چه مهریه بالاتر باشد، خون بها بیشتر است، بنابراین خون بهای امیر یا «باشنده» بیشتر از نوکر و غلام و در زاده (7) است. اگر فردی از ذات (8) بالا مثل خان و کدخدا به‌دست کسی کشته شود، بستگان او به خون خواهی‌اش برخاسته و خونش را قصاص می‌کنند، اما اگر فردی از این دسته شخصی را از ذات پایین (مثل: نوکر، غلام، در زاده) بکشد، خانواده‌ی مقتول را یارا و اجازت انتقام گیری نیست، بخصوص اگر فاصله‌ی طبقات قاتل هم زیاد باشد، در این موارد بزرگان قوم دخالت کرده و به پرداخت خون بهایی به حکم قاضی یا دستور حاکم بسنده کرده غایله را فیصله می بخشند، در مورد در زادگان و غلامان این خون‌خواهی را نیز فردی از دسته‌ی اول که خانواده‌ی مقتول جز و رعایا، خدمه و یا غلام‌های او هستند می‌کند والا درفرهنگ خان سالاری بلوچ خون مقتول را چنان ارزشی نیست که خون فردی از دسته‌ی اول را به قصاص او بریزند.
2- در مورد نقص عضو نصف خون (= نیم خون) محاسبه می شود.
3- در مواردی که با چوب به کسی آسیب برسانند باید"لت بها"(9)می‌پردازند که میزان آن بستگی به توافق طرفین دارد.
4- تفنگ یا شمشیری که قاتل برای کشتن مورد استفاده قرار داده است، به خانواده‌ی مقتول می دهند.
د- گر جنگ :
اگردر مخاصمه قبل از خون بست چند قتل اتفاق افتاده باشد یعنی از طرفین چند نقر به قصاص یکدیگر کشته شده باشند، خون بست فقط برای آخرین مقتول اجرا می شود که در اصطلاح «گرجنگ» می‌گویند. دختری که دراین نوع خون بست به ازدواج کسی در می‌آید موقعیت وخیم‌تری دارد، چون به اصطلاح زن سر چند خون است، به این دلیل ذاتهای بالا اجازه نمی‌دهند دخترانشان بعنوان گر جنگ انتخاب شوند.
ه- موقعیت زن سرخون:
قبلاً بیان شد دختری که برای خون بست انتخاب می شود، جهیزیه و مهریه ندارد، عروسی او ساده برگزار می‌شود او در حکم یک گروگان است و در طول زندگی همیشه سرکوفت می‌خورد و سرزنش می شود مرد نمی‌تواند نسبت به او احساس خوب و عادی داشته باشد . در زمان تحقیق (1364) مردی که این نوع ازدواج را تجربه کرده بود می‌گفت: «برادرش پدرم را کشته بود و من دایم درچهره‌ی او تصویر قاتل پدرم را
می‌دیدم، بالاخره طاقت نیاوردم، با آنکه فرزندی از او داشتم، طلاقش دادم، نسبت به بچه‌ای که از او برایم مانده، نیز احساس مشابهی دارم، هر چه سعی می‌کنم بین او و سایر فرزندانم فرقی قایل نشوم نمی‌توانم.
ادامه دارد


در کل 1 بار ویرایش شده. اخرین ویرایش توسط dustdarebaluch در يکشنبه 28 اسفند 1390, 8:12 pm .

ارسال به Facebook ارسال به Twitter ارسال به MySpace ارسال به Delicious
بالا
 مشخصات  
 
 موضوع پست: Re: نکاتی ازنقش پنهان زن درگستره تاریخ بلوچستان
پست خوانده نشدهارسال شده در: شنبه 27 اسفند 1390, 7:40 pm 
آفلاين
★★★ نورچشمی ★★★
★★★ نورچشمی ★★★
نماد کاربر

تاريخ عضويت: دوشنبه 24 بهمن 1390, 1:23 pm
پست ها : 135
محل سکونت: بلوچستان.کنارک..پایگاه هوایی دهم شکاری


تقدیراز دوستان : 86 بار
تقدیر شده: 56 بار


جنسیت: آقا
معرفی بیشتر: من یه معلم خیلی تازه کار..شاعرونویسنده ی داستان های تخیلی تنها هستم منظورم از تنها میدونید چیه ؟یعنی ازدواج نکردم دیگه... راستی لیسانس دین وزندگی دارم ودرس میدم و22 سالمه------- --- ..اینم معرفی بیشتر



خیلی جالب بود ممنون به قول زابل ها دستو دردنکنه :D

_________________
ای نگین سیستانم هامون/اگرچه همچون درخت پاییزی خشکیدی ولی من برتن خشکیده وترک خورده ات بوسه میزنم وفریاد میکشم:دوستت دارم


بالا
 مشخصات  
 
نمايش پست ها از پيشين:  مرتب سازي بر اساس  
پاسخ به مبحث  [ 2 پست ] 


 موضوعات مشابه   نويسنده   پاسخ ها   بازديدها   آخرين پست 


آخرین مباحث فعال در تالار گفتگو

آخرین مباحث تخصصی سرزمین دریا و کویر

یوسف گمگشته "غم مخور" آهنگ بسیار زیبا از احسان سلیمانی مقدم تعداد بازدیدها (307 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
عکسهایی از سیستان تعداد بازدیدها (809 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
چند آهنگ از آلبوم در دست انتشار احسان سلیمانی مقدم تعداد بازدیدها (282 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
جذب نویسنده فعال برای سایت سیستان و بلوچستان تعداد بازدیدها (272 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
دعوت نامه از طرف انجمن بلوچستان تعداد بازدیدها (286 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
رهایی تعداد بازدیدها (263 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
شهروندی شاداب با سیستانی سبز تعداد بازدیدها (279 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
آهنگ سیستانی جدید... تعداد بازدیدها (565 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
آهنگساز سیستانی دانلود و نظر .... تعداد بازدیدها (348 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
شهید شیرعلی خواجه تعداد بازدیدها (318 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
آهنگ جعبه جواهر باصدای احسان سلیمانی مقدم تعداد بازدیدها (258 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
تصرف قلعه ناصری ایرانشهر در زمان بهرام خان بارکزایی تعداد بازدیدها (328 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
فاجعه هامون +عکس تعداد بازدیدها (434 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
راههایی برای گذار از فاجعه سیستان تعداد بازدیدها (324 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
دریاچه هامون تعداد بازدیدها (311 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
طایفه پودینه سیستان(خلاصه شجره فامیلی سر تیره های اصلی) تعداد بازدیدها (437 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
هامون را بيشتر بشناسيم تعداد بازدیدها (277 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
زابل در باد تعداد بازدیدها (355 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
نقدی بر کتاب "آزادی یا مرگ" اثر نیکوس کازانتزاکیس تعداد بازدیدها (1643 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
کوه گل افشان (گزارش تصویری خودم) تعداد بازدیدها (917 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
طنز درد دل یخچال تعداد بازدیدها (545 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
کلیپ آهنگ میدونم باصدای محمد پورا و کارگردانی محمد پورا تعداد بازدیدها (546 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
آهنگ و کار جدید و متفاوت میدونم با صدای محمد پورا تعداد بازدیدها (488 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
مجموعه ایی از آهنگ های احسان سلیمانی مقدم تعداد بازدیدها (427 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
طنز "به هر جایی گدا دیدم" تعداد بازدیدها (525 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان

آخرین مباحث تخصصی خانه ی فرهنگ و هنر

شعر سیستانی تعداد بازدیدها (3912 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
شعر تعداد بازدیدها (549 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
شعربلوچی بلوچستان و سیستان شاعر عبدالسلام بزرگ زاده تعداد بازدیدها (239 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
2 آهنگ زابلی که با ارگ اجرا کردم تعداد بازدیدها (1964 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
غزلی از دهه ی هفتاد تعداد بازدیدها (1145 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
شعری از علیرضا باقری تعداد بازدیدها (456 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
دریغ تعداد بازدیدها (631 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
گناه عشق تعداد بازدیدها (452 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
صدای ما را از رادیو نی زار می شنوید (پیام سیستانی) تعداد بازدیدها (1537 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
دوبیتی سیستانی تعداد بازدیدها (594 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
دوبیتی سیستانی تعداد بازدیدها (515 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
دانلود کلیپ تصویری شعر زبان بلوچ همراه با نماهنگ بلوچی تعداد بازدیدها (804 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
دانلود کلیپ تصویری شعر میهن بلوچ همراه با نماهنگ بلوچی تعداد بازدیدها (709 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
دانلود کلیپ تصویری شعر بزرگی و بزرگان به زبان فارسی تعداد بازدیدها (687 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
کلیپ تصویری شعر " نوکین بهار " - شاعر محمدامین دهواری نژاد تعداد بازدیدها (653 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
دل تعداد بازدیدها (526 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
بخش اول از مثنوی بلند دختر گز۱ تعداد بازدیدها (1456 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
غزلی از پیام سیستانی تعداد بازدیدها (1423 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
سیر تحول شعروادبیات بلوچی پژوهشگر: عبدالسلام بزرگ زاده تعداد بازدیدها (925 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
دعاها و نفرین ها در فرهنگ مردم بلوچ عبدالسلام بزرگ زاده تعداد بازدیدها (771 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
چند عکس زیبا از خاطرات پیام سیستانی تعداد بازدیدها (1997 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
رقص شمشیر سنتی سیستانی .ایران تعداد بازدیدها (2580 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
حضور گروه موسیقی سیستانی هامون درمراسم افتتاحیه مچ اندازی تعداد بازدیدها (1119 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
حضور گروه موسیقی سیستانی هامون درجشنواره گردشگری گلستان تعداد بازدیدها (1008 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
باغ بوسه تعداد بازدیدها (891 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان

آخرین مباحث عمومی

با موبایلتون گوشی دیگران را هک کنیم !!! ( جالب ) تعداد بازدیدها (5643 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
Aziz Baloch-LADO LAY LADO LADO.mp3 تعداد بازدیدها (143 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
دانلود آهنگ ماه گل.عزيزبلوچ تعداد بازدیدها (166 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
تا حالا داخل خانه خدا را ديده ايد؟ پس ببينيد (عكس) تعداد بازدیدها (199 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
دانلود نرم افزار شيب سنج Clinometer + bubble level v2.1 – آ تعداد بازدیدها (134 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
پسران بمپور تعداد بازدیدها (124 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
پاسخ به سوالات شما در مورد سرویس های ایرانسل تعداد بازدیدها (199 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
كلوپ تفريحي پسران بمپور تعداد بازدیدها (1306 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
برنامه هاي موبايل تعداد بازدیدها (271 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
صرفه جویی از شارژ ایرانسل با برنامه زمان بندی شده تعداد بازدیدها (321 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
راهنمای ارسال تصاویر با حجم کم تعداد بازدیدها (786 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
مردی که از جنس مردم نبود تعداد بازدیدها (641 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
کاربرد گرافيك و انيمشن تعداد بازدیدها (742 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
چقدر ظرفیت داری برای شور نشدن؟ تعداد بازدیدها (939 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
كارگری كه به مدت ۱۵ سال در یك قبرستان بود تعداد بازدیدها (594 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
برخورد قطار با فیل در هند تعداد بازدیدها (545 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
نوسان قیمتها در فروشگاه رفاه زاهدان (عکس) تعداد بازدیدها (923 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
کسی جواب این سوال رو میدونه؟! تعداد بازدیدها (1624 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
علامت ویژه احمدی نژاد تعداد بازدیدها (920 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
معرفی لینک تعداد بازدیدها (734 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
پیام خوبم تولدت مبارک. تعداد بازدیدها (1102 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
الهی تعداد بازدیدها (709 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
اطلاعات آیفون ۶ فاش شد تعداد بازدیدها (785 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
نرم افزار ساخت وب تعداد بازدیدها (758 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان
دانلود آموزش فرمول نویسی تعداد بازدیدها (741 بار) - انجمن تخصصی سیستان و بلوچستان

چه کسي حاضر است ؟

کاربران حاضر در اين انجمن: بدون كاربران آنلاين و 0 مهمان


شما نمي توانيد مبحث جديدي در اين انجمن ايجاد کنيد
شما نمي توانيد به مباحث در اين انجمن پاسخ دهيد
شما نمي توانيد پست هاي خود را در اين انجمن ويرايش کنيد
شما نمي توانيد پست هاي خود را در اين انجمن حذف کنيد
شما نمي توانيد فايل هاي پيوست در اين انجمن ارسال کنيد

جستجو براي:
انتقال به:  
cron
News News Site map Site map SitemapIndex SitemapIndex RSS Feed RSS Feed Channel list Channel list
Powered by www.IranSTB.com - phpBB | 2008-2010 All Rights reserved
جهت حفظ حقوق اعضای سایت ، استقاده از منابع سایت تنها با ذکر ماخذ مجاز است.
phpBB SEO